Boğaziçi Üniversitesi, Tarihi Çambel Yalısı'nı Araştırma Merkezine Dönüştürdü
Prof. Dr. Halet Çambel'in Boğaziçi Üniversitesi'ne bağışladığı Arnavutköy'deki tarihi 'Kırmızı Yalı', Boğaziçi Üniversitesi tarafından "Halet Çambel ve Nail Çakırhan Arkeoloji ve Geleneksel Mimarlık Araştırmaları Merkezi"ne dönüştürülecek.
Yapımı 19. yy başlarına tarihlenen yalı, Boğaziçi sahilindeki en erken tarihli yalılardan biridir. 1820-1830 yıllarında inşa edilmiş olduğuna dair belgelenemeyen bilgiler bulunmaktadır. Yapı tarihi boyunca birçok aileye ev sahipliği yapmıştır. Yapı son olarak, 1930’ların başında Türkiye’nin önemli isimlerinden Prof. Dr. Halet Çambel ve ailesi tarafından kullanılmaya başlanmıştır. Prof. Dr. Halet Çambel, Ağa Han Mimarlık Ödüllü eşi Nail Çakırhan ile bu yalıda yaşamış ve çift yalıyı 2004 yılında Boğaziçi Üniversite’ne bağışlamıştır.
Bilinen tarihiyle yaklaşık 200 yıllık Halet Çambel Yalısı’nın önemli bir özelliği de 8 dönümlük bir bahçeye sahip olması. Binanın temelleri büyük ihtimalle1820’lerde atılmış olmasına rağmen bahçenin tasarımı ve altyapısal düzeni daha eski bir döneme rastlıyor. Halet Çambel Yalısı’nın en önemli ve nadir özelliği, binadan daha da eski olan peyzaj ve bahçesinin, bina ile beraber esas tasarımını korumuş olması.
Bahçede 86 defne, 4 Lübnan sediri, 12 palmiye, 55 erguvan olmak üzere toplam 335 tane ağaç yer alıyor. Ayrıca bahçede 1 tane de serdap (serinleme mekânı) var. Bugüne dek nadiren ulaşabilmiş Fars asıllı bir bahçe tasarımı öğesi olan “serdap” örneği de Halet Çambel Yalısı’nın arka avlusunda yer alıyor. Söz konusu mekân, kısmen yeraltına ve bahçeye açılan serin bir taş oda. Günümüzde nadiren bulunan bu önemli öğenin Halet Çambel Yalısı’nda korunmuş olması da önemli bir ayrıcalık.
Yapı içerisinde çok fazla müdahaleye gidilmeden, gerekli konservasyon çalışmalarını yaparak yapının karakterini, yaşanmışlığını, malzeme ve teknik özelliklerinin korunmasını hedefleniyor.
